Viktor Medrano (vesperto) wrote,
Viktor Medrano
vesperto

Peruo

El Vikipedio


República del Perú
Perua Respubliko
Flago de Peruo Blazono de Peruo
Nacia himno: Himno Nacional del Perú
Nacia Himno de Peruo
Situo
Bazaj informoj
Ĉefurbo Limo
Oficiala(j) lingvo(j) hispana
Ĉefa(j) lingvo(j) keĉua
ajmara
Plej ofta(j) religio(j) katolikismo (85%)
protestantismo (11%)
Areo
 % de akvo
1.285.220 km²
8,8%
Loĝantaro 28.220.764 (2007)
Loĝdenso 22/km²

 

Horzono UTC-5
Interreta domajno .pe
Landokodo PE
Telefona kodo 51
Politiko
Politika sistemo Prezidenta respubliko
Ŝtatestro Alan García
Nacia tago 28-a de julio
Sendependiĝo disde Hispanio 28-a de julio 1821
Ekonomio
Valuto nova suno (PEN)
MEP
- Suma
- Pokapa
laŭ 2007
$208,0 miliardo
$ 7.410

Peruo (hispane: Perú, keĉue kaj ajmare: Piruw) estas lando en Sud-Ameriko, ĉe Pacifiko.

Enhavo

 

 Ĝeneralaj informoj

 

 Historio

Pli detalaj informoj troveblas en la artikolo Historio de Peruo

En praaj tempoj ekzistis diversaj antaŭinkaaj kulturoj, inter kiuj ĉavina, ĉimua, moĉika, nazka, tiŭanaka kaj aliaj.

Ĉirkaŭ la 14-a jarcento formiĝis la Inkaa imperio, kiu etendiĝis ne nur en la nuna Peruo sed ankaŭ en granda parto de la najbaraj landoj. Ĝia ĉefurbo estis Kusko, en la perua montaro.

Komence de la 15-a jarcento alvenis malgrandaj trupoj de hispanaj konkerantoj, estrataj de Francisco Pizarro, kiuj profitis de la dividoj en la imperio por subigi ĝin.

La konkero kreis la Vicreĝujo de Peruo, kiu ampleksis la plejmulton de la tiam konata Sudameriko, apartenanta al la Hispana Imperio.

La sendependeco estis prokalmita de la generalo José de San Martín en 1821, kaj firmigita de Simón Bolívar en 1824. La decida batalo okazis en Ajakuĉo (Ayacucho) je la 9-a de decembro de 1824, kie estis venkita la reĝista armeo de Hispanio.

De tiam komencis la respublika vivo, plejparte malpaca. Fine de la 19-a jarcento okazis la Milito de la Pacifiko, kun Ĉilio, kiu finiĝis en 1883 per la perdo de parto de la perua teritorio.

La nuntempa periodo karakteriziĝis per sinsekvo de militistaj puĉoj, kun granda malstabileco. Post grava krizo en la 80-aj jaroj de la 20-a jarcento, en la 90-aj komenciĝis periodo pli demokrata, sed kun ankoraŭa malstabileco pro la epizodoj de koruptado (prezidentoj Alan García kaj Alberto Fujimori).

En jaro 2006 okazis (unua voĉdono la 9-an de aprilo) nova prezidenta baloto. La plej rimarkindaj kandidatoj estis: Lourdes Flores, Ollanta Humala kaj Alan García. La du lastaj konfrontiĝis en la dua balotado, la 4-an de junio, en kiu venkis Alan García, kiu ree fariĝos prezidento de la lando post antaŭa oficado en la 90-aj jaroj.

 

 Administra divido

Peruo estas dividita en 25 departementoj. La departementoj de Peruo estas:

 

 Vidu ankaŭ

Tags: vojaĝo
Subscribe
  • Post a new comment

    Error

    default userpic

    Your reply will be screened

    Your IP address will be recorded 

    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 0 comments